Bumerang - Yazarkafe
Web sitemize hoşgeldiniz, 20 Ekim 2018

Türkiye’de Mobbing’e Karşı Hukuki Mücadele

KİMLER BU DAVAYI AÇABİLİR?

Mobbing özellikle inkar veya görmezden gelme şeklinde işlediğinden, bu mücadelenin hukuki olarak incelenmesine gerek duyulabilir. Hukuki işlemler başlatılmadan önce yapılan çözüm yolları Mobbing’i durdurmuyorsa hukuki başvurı için gerekli delillerin toplanması lazımdır.Mobbing  özellikle işçi ve iş veren arasında ortaya çıkan iş hukuku sorunu olarak görülse de bütün devlet memurları ve diğer kamu çalışanları mobbing kapsamında değerlendirilir. İster işçi olarak ister herhangi bir kamu personeli olarak çalışan kişi uğradığı  psikolojik şiddetin ve  baskının tespiti ve maddi/manevi zararının tazmini için dava açma  hakkına sahiptir.

Mobbing, yasalarda alalen suç olarak sayılmasada  mobbing nedeniyle gerçekleştirilen bazı fiillerin ceza alması için adli kurumlara başvuru yapmak mümkündür. Mesela mobbing bir kamu görevlisinin yaptığı görevi kötü amaçla kullanması, kamu görevlisine psikolojik olarak  işkence yapması, özel hayatına müdahalede  bulunması  veya  ihlal etmesi (giyinme odasının  gizli kamerayla izlemesi) ve cinsel tacizde bulunması ceza kanunlarına göre yaptırımları vardır. Ayrıca “İşyerinde Psikolojik Taciz’in (Mobbing) Önlenmesi ile alakalı  Başbakanlık Genelgesi” yayınlamıştır. mobbing hem kamu kuruluşlarında hem de özel sektörde mücadele edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması gereken bir problem olarak  ortaya  çıkmıştır.

[ads1]
MOBBİNGLE ALAKALI  TC ANAYASASI’NDA BELİRTİLEN MADDELER

Madde 125; “İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır…”

Madde 128; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.

Madde 129; “Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler. Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez. Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz.”

MOBBİNGLE ALAKALI  5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU’NDA BELİRTİLEN MADDELER

Madde 94 ; “Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında 3 yıldan 12 yıla kadar hapis cezasına çarptırılır….” Bu suçun işlenişine iştirak eden diğer kişilerde kamu görevlisi gibi cezalandırılır. Bu suçun ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek cezada bu nedenle indirim yapılmaz.”

MOBBİNGLE ALAKALI  6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU’NDA BELİRTİLEN MADDELER

Madde 417; “İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.”

MOBBİNGLE ALAKALI  657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNU’NDA BELİRTİLEN MADDELER

Madde 10; “…Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır…”

Madde 11; “Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.”

Madde 17; “Devlet memurları, bu kanun ve bu kanuna dayanılarak yayınlanan tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tespit olunup yürürlükte bulunan hükümlerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptirler.”

Madde 18; “Kanunlarda yazılı haller dışında Devlet memurunun memurluğuna son verilmez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz.

Madde 21; “Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler.”
[ads2]

TÜRKİYE’ DE AÇILAN ÖRNEK DAVALARDAN  BİRKAÇI

Mobbing davaları Türkiye’de  2006’nın Şubat ayında açılmaya başlamıştır. İlk olarak 2006’nın  Aralık ayında Jeoloji Mühendisleri Odası’na dava  açıp kazanan Tülin Yıldırım ilk örneği teşkil etmektedir. Jeoloji Mühendisleri Odası tarafından temyiz edilen karar, Yargıtayca 2008 Temmuz’da onaylanmasının ardından hukuken mobbing davalarının önününü açarak emsal teşkil etktedir.

Medyada  “Top Sakal Davası” şeklinde ortaya çıkan başka bir davaysa Türk Telekom’a açılmıştır. Türk Telekom şirketinde çalışan mühendis Bülent Atuk Ankara İş Mahkemesi’ne başvurarak kendisine yapılan  psikolojik baskının tespit edilmesini ve kendisine manevi tazminat ödenmesini istedi. 2010 yılında sonuçlanan davada mahkeme; Mühendis Bülent Atuk’a yaptığı mühendislik mesleğine uygun iş verilmemiş, çöp tenekesi, perde, ısıtma sistemi, telefon, bilgisayar ve elbise askısı bulunmayan odada senelerce oturtulmuş, top sakal bırakmış olması nedeniyle hukuki yönden aykırı disiplin cezası almasını “sistematik psikolojik taciz” yani Mobbing olarak kabul ederek Türk Telekom’u manevi tazminat ödemek zorunda bıraktı.

©Kadının Kitabı özel haberidir, izinsiz kullanılamaz

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz